Επιστρέφει ο εφιάλτης: «Θα ξυπνήσει το ηφαίστειο της Σαντορίνης – Έρχεται μεγάλος σεισμός»

Το ενδεχόμενο μιας ισχυρής ενεργοποίησης του ηφαιστειακού συγκροτήματος της Σαντορίνης, αλλά και η γενικότερη σεισμική ετοιμότητα της χώρας, βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων του διακεκριμένου σεισμολόγου Γεράσιμου Παπαδόπουλου.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Παραπολιτικά, ο έμπειρος επιστήμονας χρησιμοποίησε μια ιδιαίτερα ζωντανή παρομοίωση για να περιγράψει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ηφαίστειο, συγκρίνοντάς το με έναν άνθρωπο που κοιμάται. Όπως εξήγησε, η ύπνωση είναι μια προσωρινή κατάσταση και η στιγμή που το ηφαίστειο θα «ξυπνήσει» είναι νομοτελειακά βέβαιη, παρά το γεγονός ότι η επιστήμη δεν μπορεί ακόμη να προσδιορίσει το πότε ακριβώς θα συμβεί αυτό.

Η τοποθέτηση του κυρίου Παπαδόπουλου δεν είχε ως στόχο την πρόκληση πανικού, αλλά την υπογράμμιση της σημασίας που έχει η διαρκής μελέτη και η πρόληψη. Για τον ίδιο, η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του ηφαιστείου της Σαντορίνης και η σύγκρισή του με αντίστοιχα ενεργά συστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν τη μοναδική οδό για τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων προστασίας. Η επιστήμη οφείλει να είναι έτοιμη να προτείνει λύσεις και πρωτόκολλα ασφαλείας για την περίπτωση που το ηφαίστειο επαναδραστηριοποιηθεί, όποτε κι αν οι εσωτερικές διεργασίες της γης οδηγήσουν σε αυτό το αποτέλεσμα.

Το σχέδιο Ταλώς και η ανάγκη για επιστημονική επικαιροποίηση

Στη συζήτηση κυριάρχησε και το θέμα της κρατικής ετοιμότητας, με ιδιαίτερη αναφορά στο σχέδιο Ταλώς. Πρόκειται για το ολοκληρωμένο πλαίσιο αντιμετώπισης ηφαιστειακού κινδύνου που έχει εκπονηθεί από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος τόνισε πως η ύπαρξη ενός τέτοιου σχεδίου είναι ζωτικής σημασίας, ωστόσο έθεσε με έμφαση το ζήτημα της επικαιροποίησής του. Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης δεν πρέπει να παραμένουν στατικά, αλλά οφείλουν να ενσωματώνουν διαρκώς τα νέα επιστημονικά δεδομένα και τις τεχνολογικές εξελίξεις στην παρακολούθηση της γεωλογικής δραστηριότητας.

Η ανάγκη για ένα «ζωντανό» και διαρκώς εξελισσόμενο σχέδιο προστασίας είναι επιτακτική, ειδικά για έναν προορισμό με τη σημασία και την επισκεψιμότητα της Σαντορίνης. Ο σεισμολόγος υποστήριξε ότι η θεωρητική ύπαρξη ενός εγγράφου δεν αρκεί αν αυτό δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα που καταγράφουν τα όργανα των επιστημόνων στο πεδίο. Η ετοιμότητα, κατά τον ίδιο, είναι μια δυναμική διαδικασία που απαιτεί συντονισμό, γνώση και συνεχή εγρήγορση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε η αντίδραση σε μια κρίση να είναι ακαριαία και αποτελεσματική.

Η επιμονή στις προβλέψεις και το «καμπανάκι» για τον Κορινθιακό

Όταν η συζήτηση έφτασε στην πρόβλεψή του για έναν μεγάλο σεισμό τα επόμενα χρόνια, ο κύριος Παπαδόπουλος εμφανίστηκε απόλυτα βέβαιος, απορρίπτοντας κάθε υπόνοια περί επιπολαιότητας. Επικαλέστηκε την πολυετή εμπειρία του στην Ελλάδα και το εξωτερικό, σημειώνοντας πως η διαχείριση κρίσεων του έχει διδάξει να είναι προσεκτικός αλλά και ειλικρινής με το κοινό. Επέκρινε μάλιστα τη στάση ορισμένων που εστίασαν μόνο στο «κινδυνολογικό» μέρος των δηλώσεών του, αγνοώντας την ουσία, που είναι η προστασία των πολιτών και η ανθεκτικότητα των οικισμών.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στον Κορινθιακό κόλπο, μια περιοχή που παραδοσιακά δίνει ισχυρές δονήσεις. Ο σεισμολόγος αναρωτήθηκε γιατί δεν υπάρχει η ίδια έντονη συζήτηση για τα μέτρα προστασίας στις πόλεις και τις κωμοπόλεις που βρίσκονται γύρω από τον Κορινθιακό, οι οποίες οφείλουν να είναι έτοιμες για έναν ισχυρό σεισμό ανά πάσα στιγμή.

Το «ζουμί της υποθέσεως», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, δεν είναι η πρόβλεψη της ημερομηνίας ενός σεισμού, αλλά το επίπεδο της προετοιμασίας μας. Η θωράκιση των κτιρίων και η εκπαίδευση του πληθυσμού είναι τα μόνα στοιχεία που μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια, ανεξάρτητα από το πότε η φύση θα αποφασίσει να εκδηλώσει τη δύναμή της.